Bài viết sưu tập: Tủ lạnh không “hại điện”

Bài lấy từ bản dịch của Ban Mai Hồng, nhưng tiếng Anh thì nhiều nguồn, tạm dẫn:

https://news.nationalgeographic.com/2016/12/mohammed-bah-abba-explorer-moments-cooling-technology-helping-Africans/

Bảo quản đồ ăn tươi ngon tới 27 ngày, hiện đại mà không “hại điện”, đó chính là những lợi ích tuyệt vời mà chiếc “tủ lạnh” đặc biệt được sáng chế bởi một giáo viên người Nigeria mang lại cho cuộc sống của người dân nghèo nơi đây. 

 Kì lạ chiếc
Công cụ giữ lạnh đặc biệt có tác dụng bảo quản thực phẩm không thua kém gì tủ lạnh.
Những sáng chế đơn giản nhưng mang đến hiệu quả đến khó tin, lại không tốn quá nhiều chi phí chính là những thứ mà người dân nghèo vùng nông thôn Châu Phi vẫn luôn “mơ” đến. Ngay cả trong cuộc sống hiện đại ngày nay, thiết bị điện cơ bản như chiếc tủ lạnh cũng trở thành thứ vô cùng “xa xỉ” đối với người dân nơi đây do điều kiện địa hình xa xôi hẻo lánh và chi phí cho việc sử dụng điện quá đắt đỏ.
May mắn đã đến với người dân nghèo Nigeria khi một công cụ giữ lạnh đặc biệt có tác dụng bảo quản thực phẩm không thua kém gì tủ lạnh được sáng chế bởi ông Mohammed Bah Abba, một giáo viên người Nigeria.
Chiếc tủ lạnh “có một không hai” này không cần cắm điện, không tốn nhiều chi phí, thậm chí còn có thể “cầm tay”, mà lại đặc biệt hiệu quả trong điều kiện thời tiết nóng khô dễ khiến trái cây, rau quả và các thực phẩm nhanh chóng bị hư hỏng, ôi thiu khi bảo quản được đồ ăn tới gần một tháng.
Kì lạ chiếc
Ông Mohammed Bah Abba, người sáng chế ra hệ thống làm lạnh đặc biệt thay đổi cuộc sống người dân nghèo Nigeria.
 

 

Mohammed Bah Abba sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm đồ gốm và đất sét. Là một người con của Nigeria, hiểu rõ được hậu quả của thời tiết khắc nghiệt nắng như thiêu đốt ở châu Phi, cũng như ước mong của người dân nghèo, cuối những năm 90, ông Mohammed đã tạo ra chiếc “tủ lạnh” đặc biệt áp dụng công nghệ làm gốm truyền thống.
Kì lạ chiếc
Chiếc “tủ lạnh” này không cần cắm điện, bảo quản được đồ ăn lâu gấp 9 lần điều kiện bình thường.
 
Dựa trên ý tưởng cổ xưa của chiếc bình gốm giữ nước lạnh, ông Mohammed đã chế tạo ra chiếc “tủ lạnh” đặc biệt với cơ chế “bình trong bình”. Hai chiếc bình gốm to và nhỏ được lồng vào nhau, trong chiếc bình to hay khoảng trống giữa hai bình sẽ được đổ đầy cát ướt, còn bình gốm nhỏ sẽ dùng để lưu trữ thực phẩm và đậy lại bằng một tấm vải ướt.
Kì lạ chiếc
Cấu tạo của chiếc “tủ lạnh” gồm hai chiếc bình gốm to nhỏ được lồng vào nhau, khoảng trống giữa hai bình sẽ được đổ đầy cát ướt, còn bình gốm nhỏ sẽ dùng để trữ thực phẩm và đậy lại bằng một tấm vải ướt.

 

Để hai chiếc bình hoạt động hiệu quả như một chiếc tủ lạnh, cần phải đặt chúng ở nơi khô ráo, thoáng mát. Khi đó nước trong cát đã được đổ vào từ ban đầu sẽ bốc hơi, nồi trong được làm mát chỉ còn 4 độ C, ngăn không cho vi khuẩn phát triển và giữ thực phẩm tươi ngon.
Kì lạ chiếc
Nước trong cát ướt sẽ bốc hơi, nồi trong được làm mát chỉ còn 4 độ C, ngăn không cho vi khuẩn phát triển và giữ thực phẩm tươi ngon.

 

Có thể nói, chiếc “tủ lạnh” đặc biệt này của ông Mohammed là một minh chứng cho sáng chế “hiện đại nhưng không hại điện” khi có giá rẻ đến giật mình. Chỉ phải bỏ ra 20 đến 90 nghìn đồng (từ 2 đến 4 đô la) cho mỗi chiếc, không hề sử dụng đến điện và có thể bảo quản thực phẩm từ thịt cá, rau củ, cho đến trái cây tới 27 ngày, gấp 9 lần so với 3 ngày ở nhiệt độ bình thường.
Kì lạ chiếc
Có thể nói, chiếc “tủ lạnh” đặc biệt này của ông Mohammed giúp người dân dự trữ thực phẩm tới 27 ngày.
 
Hệ thống “bình trong bình” hiệu quả này thực sự đã thay đổi cuộc sống của người dân nghèo Nigeria, khả năng lưu giữ thực phẩm được lâu và tươi ngon lâu hơn giúp họ bán nông sản cũng được giá cao hơn. Từ khi có những chiếc bình này, người dân nơi đây sẽ không cần ngày nào cũng phải đi chợ mua thực phẩm nữa, vô cùng tiện lợi mà còn tiết kiệm được rất nhiều thời gian.
Trước khi mất vào năm 2010, ông Abba liên tục cải tiến hệ thống bình trữ lạnh, sau đó ông sử dụng tiền của chính mình thuê các nhà máy địa phương sản xuất hàng loạt 5.000 “tủ lạnh” phân phối cho 5 ngôi làng ở Jigawa và 7.000 chiếc “tủ lạnh” cho người dân địa phương Nigeria.
Kì lạ chiếc
Những chiếc tủ lạnh được tạo ra bởi người giáo viên Nigeria này đã giúp cải thiện đáng kể đời sống người dân nơi đây, giúp họ bán nông sản được giá cao hơn, tiết kiệm nhiều chi phí.
 
Cho tới nay những chiếc tủ lạnh “siêu tiết kiệm” này đã được sử dụng rộng rãi tại các vùng nông thôn ở Nigeria, Cameroon, Chad, Eritrea, và Sudan. Năm 2000, Mohammed Bah Abba được trao giải thưởng Rolex Award for Enterprise dành cho các sáng chế xuất sắc được vinh danh. Tạp chí Time đã từng gọi phát minh bình làm lạnh mang tính đột phá của Mohammed là một trong những phát minh vĩ đại của năm.
P.s: Tham khảo thêm thông tin về người phát minh: https://en.wikipedia.org/wiki/Mohammed_Bah_Abba
Advertisements

Cách làm đồ tẩy rửa (kể cả tắm gội) tự nhiên | How to make natural detergent

(English in Part 2)

  1. Bài có 2 phần, 1 là dành cho những ai có xài bồ hòn, có thể mua được bồ hòn.
    Tham khảo:

Phần thứ 2 là dành cho ai không có bồ hòn hoặc mấy nguyên liệu ở trên, tạm thời mình lười và không rảnh dịch, nên copy bài tiếng Anh và để link, rảnh sẽ dịch.

2. For anyone reading in English:
It is made from sugar and fresh kitchen wastes in the ratio of 1:3:10. Which means, 1 ratio of Sugar : 3 ratio of fresh kitchen waste : 10 ratio of water.

 

Method:

 

i. Mix brown sugar with water, add in the garbage.
ii. Leave some space for fermentation.
iii. Enzyme will form and ready to use in 3 months.
iv. Make sure the container is air tight.
vi. Push the floating garbage downward once a while.
vii. The enzyme is ready to use in 3 months.

The residue can be reuse for the next production by adding fresh garbage. It can be use as fertilizer by drying the residue, blending and buried in the ground.

Garbage Enzyme’s Usage

i) Agriculture

• Reduce over-use of chemicals in the agriculture.
• Keep the farm free from infections and insects.
• Enzyme can fertilize the soil for vegetable growing.
• As a natural Herbicide and Pesticide
• Can convert sandy land to fertile farm land.
• Keep clean and cool air in the farm atmosphere.
• Clean impure and dirty water in the farm.

 

ii) Household

• Enzyme is a popular household cleanser, cleaning with enzyme is a smart way to avoid using harsh chemicals. By the end those Enzyme will reach to the river & the sea and it will safe our environment.
• Remove the foul odor, mold and grime in kitchen and bathroom
• Anti bacterial and virus
• Help in driving away insects
• Remove odor from pets and cigarettes
• For ticks and carpets
• For ironing and washing

Usage Dilution ratio

Enzyme for fertilizer, 1:100 / 500 / 1000
Enzyme for insecticide, 1:1000
Enzyme for pesticide, 1:100

For anti odour / air re-freshener: dilute 200xAs plant hormone to get moreflower and fruit dilute 500x.
Enzyme adds with water to dilute, it become more power.
For Shampoo, Dish wash, Detergent, use enzyme: add half tea spoon in shampoo (1 tea spoon for 500cc; 1 table spoon for 1 lit) to enhance the nutrients and reduce chemical side effect.
Source: http://garbage-enzyme.blogspot.com/2008/10/garbage-enzyme.html
Hôm nay mình làm thử theo cách 1. Sau 1 thời gian sẽ nói cho mọi người kết quả. Hy vọng mọi người cùng thử với mình, và nếu có thì comment ở đây để mọi người học hỏi nhau nhé.

If you try, please comment how you make it, and later on, how it is going. Let’s share and learn together.

Gene & Thực tế tư duy

Vitbeo tự đặt lại tựa theo bài viết của TS Nguyễn Phương Mai

Copy từ: soha.vn/bai-viet-chi-ra-sai-lam-lon-cua-luan-thuyet-dan-ong-sao-hoa-dan-ba-sao-kim-2018030713471385rf2018030713471385.htm

Đa số chúng ta sinh ra vốn không có nhiều sự khác biệt về năng lực, nhất là những kỹ năng không liên quan đến thể lực. Vậy tại sao các con số lại chỉ ra sự thụt lùi hay tiến bộ vượt bậc của chủng tộc này với chủng tộc khác, của các thế hệ, của những cộng đồng với tôn giáo hoặc nghề nghiệp khác nhau, và nhất là giữa giới tính nam nữ?

Trong vô số câu trả lời, một nguyên nhân lớn nhất tạo ra sự khác biệt của năng lực giữa người với người là sự biến đổi không ngừng của bộ não và bộ gen với môi trường xung quanh.

Bộ não nilon

Chỉ chừng 20 năm trước, khoa học còn cho rằng chúng ta sinh ra là đã bị cầm tù bởi một số phận sinh học. Cả bộ não và bộ gen chúng ta thừa hưởng từ cha mẹ đều đã an bài. Ai thông minh cũng đã thông minh, ai bị mắc bệnh di truyền cũng không còn đường thoát.

Một thời gian dài, khoa học thậm chí u mê đi tìm sự lý giải về “bản chất” ưu việt của người da trắng, của vua chúa và giới cầm quyền, của đàn ông.v.v bằng việc so sánh các biểu hiện của gen ra ngoại hình và cân nặng của bộ óc.

Vào thời kỳ đầu của kỹ thuật chụp não, khoa học phát hiện ra tần số phóng điện giữa bộ óc của nam giới và nữ giới khá khác nhau. Và thế là một loạt công trình nguỵ khoa học ra đời và vẫn còn phổ cập đến ngày hôm nay.

Bài viết chỉ ra sai lầm lớn của luận thuyết Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim - Ảnh 1.

Ảnh minh họa.

Vì bộ óc được cho là cố định, trời sinh ra thế, nên sự khác biệt giữa não đàn ông và đàn bà, thậm chí giữa các màu da, được cho là định mệnh và đóng vai trò lý giải cho sự giỏi giang hay ngu dốt của từng nhóm người. Ví dụ, đàn bà giỏi giao tiếp và dốt kỹ thuât, đàn ông giỏi kỹ thuật và dốt giao tiếp.

Cuốn sách tiêu biểu của thời kỳ này là “Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim” và hàng loạt các lý thuyết nguỵ khoa học về sự ưu việt của đàn ông và đàn bà trong tương quan não trái và não phải.

Tuy nhiên, cách hiểu đơn giản và ngây thơ về bộ óc như vậy đang dần dần biến mất.

Bộ não thật ra không khác gì môt cơ bắp trên cơ thể con người. Nếu chăm chỉ luyện tập, nó sẽ phình to ra, nếu lười biếng, nó sẽ teo đi. Bộ óc cũng như tấm gương phản chiếu cuộc sống xã hội.

Người nào thường xuyên phải lái xe và nhớ hàng trăm tên phố thì bộ não sẽ lớn lên ở vùng đồi hải mã. Người nào thường xuyên phải giao tiếp và để mắt đến nhiều việc một lúc, hai bán cầu não sẽ bắn tia điện kín đặc hơn.

Và điều này xảy ra với bất kỳ ai, nam hay nữ. Nếu ta đem bộ não của họ vào máy scan và nhìn thấy sự khác biệt, đó không phải do họ là đàn ông hay đàn bà, mà là do xã hội nơi họ sinh sống đã khiến não trạng của những con người này thay đổi.

Lịch sử khoa học ghi nhận một số trường hợp đặc biệt khi bệnh nhân sinh ra chỉ có một nửa bộ não, hoặc bị bệnh phải nạo bỏ một nửa bộ não nhưng vẫn sống bình thường. Bộ não nilon (brain plasticity) đã giúp họ điều chỉnh các chức năng, dù chỉ có nửa số neuron nhưng lại có tần số hoạt động gấp hai.

Thậm chí với những người bị mất thị lực, vùng vỏ não vốn dùng để tiếp nhận các thông tin cho thị giác sẽ dần dần thay đổi chức năng, trở thành vùng não tiếp nhận các thông tin về thính giác. Đó là lý do khiến những người mù và khiếm thị có đôi tai siêu phàm. Họ không sinh ra như vậy, họ trở nên như vậy.

Giới tính của bộ óc cũng không nằm ngoài quy luật đó. Đàn ông trở nên giỏi giang về máy móc, kỹ thuật, công nghệ, vì họ thường xuyên bị xã hội trông đợi phải trở thành những chàng thợ không chuyên trong gia đình và tại công sở.

Đàn bà trở nên giỏi giang về nội trợ, đàm phán, quản lý nhân lực và đọc xúc cảm vì họ thường xuyên bị xã hội trông đợi phải trở thành những nhà tâm lý không chuyên trong cuộc sống. Thay đổi quan niệm xã hội sẽ dẫn đến thay đổi cách sống và thay đổi chức năng của bộ não.

Bài viết chỉ ra sai lầm lớn của luận thuyết Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim - Ảnh 2.

Ảnh minh họa.

Bộ gen nhấp nháy

Khi các nhà khoa học hoàn tất bản đồ DNA, thành công này không dẫn đến một cuộc cách mạng kiến thức như nhiều người mong đợi. Tạo sao? Vì tuy bộ gen ta thừa hưởng từ cha mẹ không thay đổi, nhưng các gen ta có không tự dưng kích hoạt. Phía trên của bộ gen là hàng loạt các protein đóng vai trò như những chiếc công tắc.

Bạn thừa hưởng gen thông minh nhưng chưa chắc bạn sẽ trở nên thông minh. Các protein phía trên của gen thông minh sẽ bật, tắt, vặn sáng hoặc làm mờ các hoạt động của gen này. Bạn xui xẻo sinh ra đã có gen bị bệnh ung thư, nhưng gen ung thư sẽ nghe theo lệnh của protein chứ không tự dưng tác oai tác quái biểu hiện ra thành bệnh.

Ngành nghiên cứu này có tên là epigenetics, với chữ “epi” có nghĩa là bên trên. Những protein bên trên của gen mới là những ông bà chủ thực sự của nguồn gen.

Vậy đám protein ấy hoạt động theo phương pháp gì? Câu trả lời nằm trong các hoạt động hàng ngày của chính chúng ta:

Nếu cuộc sống vật chất của ta đầy đủ, nếu ta luyện tập thường xuyên, nếu ta ăn uống đúng cách, nếu ta được học hành, nếu ta được rèn rũa những thói quen có ích như tranh luận khoa học, bồi bổ cuộc sống tinh thần thường xuyên với những thách thức mới…vv.

Khoa học chỉ ra rằng thay đổi cách sống có thể chống lại 95% những căn bệnh do gen. Chỉ 3 tháng luyện tập có thể làm thay đổi 500 gen xấu. Các thói quen hàng ngày có thể tắt bật, làm mờ hay kích hoạt 75% gen quy định các đặc tính như khả năng âm nhạc, kỹ thuật, giao tiếp, kinh doanh, hay lãnh đạo..

Bài viết chỉ ra sai lầm lớn của luận thuyết Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim - Ảnh 3.

Ảnh minh họa

Tôi từng biết một gia đình Nho giáo cổ hủ kiên quyết không cho con gái bứt ra làm kinh doanh vì cho rằng bản chất của phụ nữ nên ở nhà chăm sóc gia đình. Trong tiếng Hán, chữ An được tạo thành bởi chữ Nữ ở duới bộ Mái Nhà.

Trong thực tế, một trong những gen quan trọng nhất quy định khả năng lãnh đạo và kinh doanh có tên là DRD4-7R. Gen này được hình thành khi con người rời khỏi châu Phi di cư đến vùng đất mới.

Càng về xa châu Phi trên lộ trình di cư, gen này càng dày đặc vì nó giúp loài người bất chấp hiểm nguy dấn thân vào địa hạt vô danh. Chính vì thế, sự khác biệt về gen kinh doanh và lãnh đạo không phải là khác biệt giữa nam và nữ, mà là giữa các cộng đồng khác nhau trên bản đồ thế giới.

Vậy dân tộc nào giỏi kinh doanh và làm lãnh đạo nhất? Nếu cứ theo gen mà phán thì đương nhiên là dân châu Mỹ rồi, vì đây là mảnh đất nằm cuối lộ trình di cư của loài người. Tuy nhiên, vì ta có bộ gen nhấp nháy, nên việc sở hữu sự dồi dào của DRD4-7R không có nghĩa là dân da đỏ ở châu Mỹ ai cũng thành đạt và giàu có.

Trong thực tế, môi trường lịch sử và xã hội lại khiến những gen này không phát huy tác dụng. Người bản địa châu Mỹ bị đô hộ và trở thành thiểu số trên mảnh đất của chính mình.

Thế nguồn gen kinh doanh và lãnh đạo có mất đi không? Câu trả lời là không. Người bản địa châu Mỹ vẫn sở hữu nguồn gen này. Oái oăm là, nó được kích hoạt trở thành một hành vi có hại: đánh bạc.

Gen cũng như con dao hai lưỡi vậy. DRD4-7R khiến ta liều lĩnh hơn. Trong một môi trường có lợi, sự liều lĩnh dám nghĩ dám làm giúp ta thành nhà kinh doanh. Trong một môi trường không thuận lợi, sự liều lĩnh ấy đưa ta vào sòng bạc, trở thành bác thằng Bần.

Như vậy, bộ gen có thể ví như một bộ đèn nhấp nháy, và các protein như chiếc công tắc đa năng mà ta có thể nắm trong tay. Những chiếc đèn không thể đổi thay, nhưng nó sáng lên hay tối đi là do ta quyết định.

Sự kết hợp giữa bộ não nilon và bộ gen nhấp nháy khiến mỗi con người chúng ra trở thành một thực thể cực kỳ năng động, đa dạng, tiềm ẩn một sức công phá lớn lao, bất chấp hình hài sinh học ta thừa hưởng.

Cũng giống như khái niệm chủng tộc, khái niệm giới ngày càng trở nên linh hoạt, biến đổi, thậm chí biến mất khỏi các khung quy chiếu của nghiên cứu khoa học. Thật vô lý khi bị kìm hãm trong một cái nhãn đơn giản như đàn ông, đàn bà, hay da trắng, da vàng.

Mỗi chúng ta là một cá thể vô cùng phức tạp với khả năng chuyển hoá vô cùng. Hiểu được sức mạnh này cũng chính là nắm trong tay chiếc chìa khoá của số phận.

Vấn đề còn lại là bạn có đủ kỷ luật, bền gan, và ý chí để mở ra những cánh cửa mới mẻ của cuộc đời?

* Bài viết của PGS.TS Nguyễn Phương Mai, ĐH Khoa hoc Ứng dụng Amsterdam, Hà Lan

 

What I want to do at least once…

To tell you the truth, it is not that I have never done that.

What am I talking about? You know, this is the thing which there are still people doing but not as often as used to…

Ok, ok, it’s hitchhike. 🙂
As I mentioned above, it is not that I have never hitchhiked. I did actually. But it was not the “official” form.

In my country – Vietnam, in Greece and in Thailand – at least 3 countries, and more than 3 times, when I was walking alone along a road, there was someone stopped by, asking me if I would like to have a lift. And well, I had to admit, I didn’t got any disappointment when I accepted the offer. 🙂

So, I guess it was a form of “hitchhike” but not the “official” form at all.

I want to try that, seriously.

I tried once, when I was in Indonesia. I had to be back to Surabaya from another town (forgot the name). We (my travel mate and I) decided to let me try hitchhike. My friend, who would stay one more day in the town, wrote SURABAYA in a thin paper, and let me hold it on a big road, kind of national road.

But our plan failed. I got in a bus, stopped by the local around the street where I stood, and I still got to pay.  =))

Thus, that is what I want to try once. Seriously.

I wanted to try that in Europe, but often offended by all the people I met, except one. But finally I didn’t do that… 😦 It was a pity.

Found this on Wei’s blog. He is an inspirer to me to travel as a nomad. Just like chị Dung.

Anyway, here is something interesting I found via Wei’s. Since he found it through internet, I guess it is fine to just copy it here for my personal and convenient view.

26910191_1983079525040159_4048362990851577329_o

(source: internet).

Let’s see if I could do it in the future, and still be a whole and a happy person as I should be. 😉