Tài liệu Lịch sử Việt Nam

Dành cho ai thích lịch sử 🙂

Nguồn: https://quangduc.com/a29172/lich-su-viet-nam-tron-bo

  1. An Nam Chí Lược – Lê Tắc
  2. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư – Lê Văn Hưu, Phan Chu Tiên, Ngô Sĩ Liên
  3. Đại Việt Thông Sử  – Lê Quý Đôn
  4. Đại Việt Sử Lược_Khuyết Danh – Nguyễn Khắc Thuần
  5. Hoàng Lê Nhất Thống Chí – Ngô Gia Văn Phái
  6. Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục – Quốc Sử Quán Triều Nguyễn
  7. Lam Sơn Thực Lục – Nguyễn Trãi biên soạn – Lê Thái Tổ đề tựa
  8. Quốc Triều Chánh Biên Toát Yếu  – Cao Xuân Dục
  9. Thử Viết Lại Cổ Sử Việt Nam – Trương Thái Du
  10. Thiền Uyển Tập Anh – Lê Mạnh Thát
  11. Việt Điện U Linh Tập – Lý Tế Xuyên
  12. Việt Nam Sử Lược – Trần Trọng Kim
  13. Việt Sử Tiêu Án – Ngô Thời Sỹ
  14. Việt Nam Nam Phật Giáo Sử Ca – Thích Nhật Tân
  15. Việt Nam Thi Sử Hùng Ca (thơ) Thích Nhật Tân

Life without toilets: the photographer tackling a global taboo


One of the biggest issues at the intersection of sanitation, poverty and global health, open defecation has also long been one of the hardest to represent visually.

For photographer Andrea Bruce, however, the challenge meant she did not have to think too long before agreeing to the year-long project documenting an issue both deeply sensitive and hugely important. The resulting photo essay, commissioned by National Geographic, has been selected for a first prize in the prestigious Pictures of the Year awards.

The US photographer, who has covered wars, and depicted the lives of sex workers in Baghdad after the US invasion in 2003, recalls: “To be honest, when they approached me and said, ‘We want you to do a story on open defecation,’ a million things went through my head.”

Bruce’s images – taken in India, Haiti and Vietnam – tell a compelling and dignified story about a global problem affecting 1.1 billion of the world’s poorest people.

Among that total, according to Unicef, are 524 million people in India – almost half the country’s population – where lack of sanitation is estimated to be responsible for more than a million deaths of children under the age of five from diarrhoea every year.

Phham Thi Lan, 31, and her son, Vinh, four, at Vinh Xuyen village, Tinh Bien district, Vietnam
  • Phham Thi Lan, 31, and her son, Vinh, four, at Vinh Xuyen village, Tinh Biên district, Vietnam. Outdoor toilets are often sited over fish farms in the south of the country

“The more I researched it,” says Bruce, “the more I realised how large a proportion of the world’s population is living in sewage and without clean water. More people die of health problems related to sanitation issues every day than do of malaria, HIV and the top five diseases combined.”

Although she says she “does not set herself boundaries” in advance when working on a photographic project, Bruce decided she would go with what her subjects found “acceptable”. She chose as the subject of her work in India a poor village where she had worked before, and was familiar to those who lived there.

A woman looks for a place to defecate on the railroad tracks, early in the morning in the Anna Nagar slum, in Delhi
  • A woman looks for a place to defecate on the railway tracks, early in the morning in the Anna Nagar slum, in Delhi

“I had worked in the village before for the New York Times for a story on women and work, and people knew and trusted me. I know everyone in the village and they knew I was not going to be disrespectful.

“I wanted to make sure that it was something everyone can relate to so that it was about people not just about poverty.

“It is not only an issue about diseases that people are facing. For women, this is the time of day when women are often raped in India, Africa and Haiti – when [they] are most vulnerable and trying to find some privacy.”

In a community toilet building in Delhi, four women wait for the one working stall to become free
  • In a community toilet building in Delhi, four women wait for the one working stall to become free

The health issue was also dramatised for her in Haiti, where she arrived after Hurricane Matthew had devastated the country.

“It was kind of crazy timing. A huge hurricane came through and then you have contamination. One drop of cholera and it just sweeps through.”

A slum in northern Haiti
  • The slums of northern Haiti suffered from cholera after Hurricane Matthew, exacerbated by the lack of proper toilets. In this community, people often defecate in the lanes between their homes

She was particularly struck by the bayakou – latrine cleaners – whom she photographed for the project.

“In Haiti the people who are on the frontline are the bayakou who go into the latrines, which is this taboo subject.

“They can only work at night and people throw rocks at them even if they employ them. They are like the superheroes of Haiti. We also worked with a small NGO called Soil in Haiti, which brings composting toilets to slum areas and then collects them – like milkmen – to give to farmers to use as compost.”

And although the pictures are beautiful both as images and in their expression of a particular kind of vulnerability, Bruce adds that she was anxious to avoid the trap of exoticising the subject by emphasising its otherness to a western audience.

“For me it is not about making things exotic but to make them boring and important but still as beautiful as possible.”

Baby sleeps in a hammock in the village of Peepli Kheera, in front of one of the fields used for defecation
  • In the village of Peepli Kheera, with a population of 800 people, there is only one toilet, which is kept under lock and key. The entire community defecates outside – men in the fields on one side of the village, women on the other

Bruce has been back to the village in India since the images were first published – to a pleasant surprise.

“Since the pictures came out the Indian government has been to the village and they have built a community toilet. Who knows? Maybe they were going to come anyway but the the villagers are very happy.”


Andrea Bruce’s prize-winning images from India, Haiti and Vietnam document the deeply sensitive issue of open defecation, which affects 1.1 billion of the world’s poorest people

Photographs: Andrea Bruce/NOOR/Eyevine

by Peter Beaumont

For photographer Andrea Bruce, however, the challenge meant she did not have to think too long before agreeing to the year-long project documenting an issue both deeply sensitive and hugely important. The resulting photo essay, commissioned by National Geographic, has been selected for a first prize in the prestigious Pictures of the Year awards.

Xem bài viết gốc 762 từ nữa

Cách làm đồ tẩy rửa (kể cả tắm gội) tự nhiên | How to make natural detergent

(English in Part 2)

  1. Bài có 2 phần, 1 là dành cho những ai có xài bồ hòn, có thể mua được bồ hòn.
    Tham khảo:

Phần thứ 2 là dành cho ai không có bồ hòn hoặc mấy nguyên liệu ở trên, tạm thời mình lười và không rảnh dịch, nên copy bài tiếng Anh và để link, rảnh sẽ dịch.

2. For anyone reading in English:
It is made from sugar and fresh kitchen wastes in the ratio of 1:3:10. Which means, 1 ratio of Sugar : 3 ratio of fresh kitchen waste : 10 ratio of water.




i. Mix brown sugar with water, add in the garbage.
ii. Leave some space for fermentation.
iii. Enzyme will form and ready to use in 3 months.
iv. Make sure the container is air tight.
vi. Push the floating garbage downward once a while.
vii. The enzyme is ready to use in 3 months.

The residue can be reuse for the next production by adding fresh garbage. It can be use as fertilizer by drying the residue, blending and buried in the ground.

Garbage Enzyme’s Usage

i) Agriculture

• Reduce over-use of chemicals in the agriculture.
• Keep the farm free from infections and insects.
• Enzyme can fertilize the soil for vegetable growing.
• As a natural Herbicide and Pesticide
• Can convert sandy land to fertile farm land.
• Keep clean and cool air in the farm atmosphere.
• Clean impure and dirty water in the farm.


ii) Household

• Enzyme is a popular household cleanser, cleaning with enzyme is a smart way to avoid using harsh chemicals. By the end those Enzyme will reach to the river & the sea and it will safe our environment.
• Remove the foul odor, mold and grime in kitchen and bathroom
• Anti bacterial and virus
• Help in driving away insects
• Remove odor from pets and cigarettes
• For ticks and carpets
• For ironing and washing

Usage Dilution ratio

Enzyme for fertilizer, 1:100 / 500 / 1000
Enzyme for insecticide, 1:1000
Enzyme for pesticide, 1:100

For anti odour / air re-freshener: dilute 200xAs plant hormone to get moreflower and fruit dilute 500x.
Enzyme adds with water to dilute, it become more power.
For Shampoo, Dish wash, Detergent, use enzyme: add half tea spoon in shampoo (1 tea spoon for 500cc; 1 table spoon for 1 lit) to enhance the nutrients and reduce chemical side effect.
Source: http://garbage-enzyme.blogspot.com/2008/10/garbage-enzyme.html
Hôm nay mình làm thử theo cách 1. Sau 1 thời gian sẽ nói cho mọi người kết quả. Hy vọng mọi người cùng thử với mình, và nếu có thì comment ở đây để mọi người học hỏi nhau nhé.

If you try, please comment how you make it, and later on, how it is going. Let’s share and learn together.

Thiền – “Tâm bi”

Bài lấy từ trang của Nguyễn Duy Nhiên ở đây.

“Nhiều năm trước đây, khi tôi sống ở Ấn độ và thực hành thiền tập tại Bồ đề Ðạo tràng, tôi có đi với một người bạn sang Calcutta ở vài hôm. Ðến giờ trở về, chúng tôi mới hay là mình sắp trễ giờ xe lửa. Chỉ có một cách duy nhất để ra ga kịp giờ là tìm một chiếc xe kéo. Xe kéo là một loại xe rất thông dụng ở Ấn độ. Tại những thành phố khác, xe kéo thường được kéo bằng xe đạp hoặc xe gắn máy, nhưng ở Calcutta xe được kéo bằng người chạy bộ. Mặc dù chúng tôi không thích ngồi trên xe để cho một người khác kéo, nhưng vì trễ giờ nên chúng tôi không còn có sự chọn lựa nào khác hơn.

    Người phu kéo xe đưa chúng tôi băng ngang qua những ngõ tắt, xuyên qua các hẻm vắng tối thui. Ðột nhiên, chợt có một người đàn ông to lớn từ đâu xuất hiện, tiến đến người phu kéo và chận đứng chiếc xe lại. Hắn nhìn thấy tôi, nắm lấy tôi và cố lôi tôi ra khỏi xe. Tôi nhìn chung quanh tìm người cứu giúp. Chung quanh tôi đâu đâu cũng có người, thường thường ở Ấn độ là vậy, nhưng tôi không thấy được một gương mặt nào là thân thiện hết.

    Tôi tự nhủ, “Trời ơi, tên này sẽ lôi mình xuống và làm hại mình đây. Sau đó hắn sẽ giết mình mà không có một ai cứu giúp hết.” Nhưng người bạn tôi ngồi cạnh bên trên xe, giúp tôi xô được tên say rượu ra xa, và kêu người phu xe chạy đi nhanh. Chúng tôi thoát được nguy hiểm ấy và đến trạm xe lửa đúng giờ.

    Về đến Bồ đề Ðạo tràng tôi vẫn còn cảm thấy run sợ và tức giận. Tôi kể cho vị thầy tôi nghe, ngài Munindra, về chuyện đã xảy ra. Ông nhìn tôi và nói, “Ồ Sharon, với tất cả tâm từ bi của cô, đáng lẽ cô phải lấy cây dù của cô, dùng hết sức mình mà đập lên đầu hắn mấy cái thật mạnh!”

    Ðôi khi chúng ta nghĩ, khi ta có một tâm bi, có một con tim rộng mở, nghĩa là ta sẽ trở nên thụ động, cho phép kẻ khác lợi dụng mình. Ta lúc nào cũng nở nụ cười và mặc cho người khác muốn làm gì ta cũng được. Nhưng tâm bi không phải là như vậy. Ngược hẳn lại, tâm bi không hề có nghĩa là yếu đuối. Nó là một sức mạnh phát sinh lên khi ta nhìn thấy được tự tánh khổ đau của cuộc đời. Tâm bi cho phép ta nhìn thẳng vào khổ đau, dù trong ta hay trong người khác, không chút sợ hãi. Nó cho phép ta lên án những bất công không chút do dự, và hành xử thích ứng với khả năng của mình. Muốn phát triển tâm bi, tâm thứ hai trong Tứ vô lượng tâm, đức Phật dạy, ta phải biết sống với lòng thương xót đối với tất cả mọi người, mọi loài, không phân biệt.

    Nhưng cảm xúc của tâm bi rất dễ bị hiểu lầm. Lần đầu tiên tôi đến dạy thiền tập ở Nga, tôi đề cập đến tâm bi rất nhiều. Khi những câu của tôi được thông dịch sang tiếng Nga, tôi chợt có một cảm giác là lời của tôi đã không được chuyển đạt đúng nghĩa. Cuối cùng, tôi quay sang hỏi người thông dịch, “Khi tôi nói ‘tâm bi’ anh dịch sang như thế nào?” Anh ta đáp, “Ồ, tôi diễn tả một trạng thái bị chiếm ngự bởi nỗi khổ của kẻ khác, như là bị ai lấy dao đâm vào tim mình, và ta phải gánh vác cái đau của kẻ khác như là nỗi đau của chính mình vậy.” Tôi ngồi đó và nghĩ thầm, “Thôi chết rồi!”

    Nhưng sự lầm lẫn ấy thật ra cũng tự nhiên thôi. Ta rất dễ hiểu lầm rằng tâm bi có nghĩa là chịu đựng khổ đau của kẻ khác.

Khi được dịch từ tiếng Pali và Sanskrit, chữ karuna, tâm bi, có nghĩa là sự run rẩy, rúng động của con tim trước nỗi đau của kẻ khác. Nhưng nó không có một nghĩa yếu đuối và tiêu cực như lối diễn tả của người thông dịch. Khi ta bị chế ngự bởi một nỗi đau, nó có thể đưa đến một sự thất vọng, phiền muộn, chán nãn, và đôi khi là tức giận. Nhưng đó không phải là tâm bi. Ram Dass và Paul Gorman, trong quyển Tôi có thể giúp bằng cách nào? viết: “… mở rộng con tim ra để tiếp xúc là một việc, và để cho con tim mình bị tan vỡ và bị chế ngự lại là một việc khác. Sự khác biệt của khổ đau nằm ở chỗ đó.” Nếu như ta cảm thấy con tim mình sẽ bị tan vỡ, ta sẽ bị đè bẹp, ta sẽ không chịu đựng nỗi sự việc xảy ra, thì ta không thể cởi mở ra trước nỗi đau được – thế nhưng đó cũng chính là nền tảng của tâm bi.

    Bước đầu tiên để phát triển một tâm bi là biết cởi mở và nhận diện được sự có mặt của khổ đau trong cuộc đời. Ở tất cả mọi nơi, bất cứ ở đâu, bằng cách này hay cách khác, mọi loài đang khổ đau. Có những khổ đau to lớn và bi đát, có những khổ đau nhỏ nhoi và thinh lặng.

    Giáo lý này không bắt buộc ta phải biểu hiện tâm bi theo một đường lối nhất định nào. Bạn có thể cầm cây dù của bạn, với hết cả tâm bi của mình, đập xuống đầu một người nào đó mấy cái thật mạnh. Hay có thể bạn từ bỏ hết mọi thế sự và chọn một lối sống xuất gia. Có nhiều sự chọn lựa khác nhau.

    Một hành động của tâm bi không cần phải là một cái gì vĩ đại, to tát. Những hành động nhỏ nhặt thôi, bày tỏ tình thương, sự cởi mở, như là tặng thức ăn cho người đói, chào đón, hỏi thăm một người nào, sự có mặt của mình – tất cả những cái đó đều là những biểu hiện rất hùng tráng của tâm bi. Tâm bi giúp ta mở lòng ra và tiếp xúc với nỗi đau, và tuệ giác chỉ cho ta biết cách hành xử cho thích hợp. Với tâm bi, sự sống của bạn sẽ là một hiện thân của tình thương và sự hiểu biết.”

Trích trong “Thiền tập về thương yêu

Nguyễn Duy Nhiên dịch.

Vài chia sẻ về đi bụi

Có một vài bạn bè hỏi Vitbeo về kinh nghiệm đi bụi, rồi lên lịch trình các thứ để chuẩn bị cho chuyến đi.

Như đã chia sẻ trước đây vài lần, mình thuộc dạng là kẻ tùy hứng, nhất là vấn đề đi. Thường thì rất sát ngày mình mới lên mạng tìm kiếm sơ bộ thông tin về địa điểm, chỉ là một số chỗ mà mình có thể sẽ ghé qua. Còn kinh nghiệm thực tế là không có lúc nào giống như lịch trình hết, nên lên lịch cũng chẳng chính xác.

Lịch trình mà mình từng làm kỹ nhất và theo sát nhất, là năm 2015 khi mình đến Koh Phangan để Thiền. Kỹ nhất là vì mình tìm hiểu cách đi từ Bangkok tới Koh Phangan và khái quát trong đầu là khi nào mình phải tới đảo. Và thời gian mình sẽ có để ngắm đảo khoảng bao nhiêu ngày, vì mình còn phải về đi làm, cũng như thời gian Thiền thì không có đi đâu lung tung được.

Lịch trình thực sự làm khá kỹ, và không theo sát lắm, là khi mình đi châu Âu. Kỹ vì phải nộp cho Đại sứ quán, cũng như phải ước lượng giá tiền để xem khả năng tệ nhất mình phải trả là bao nhiêu, nếu như không kiếm được chỗ ngủ. Mình lên mạng tìm mấy lịch trình mẫu (sẽ không giống với nước mình đi hoàn toàn, mình sửa lại cho phù hợp dự kiến và gửi cho bạn mình góp ý). Không theo sát vì cuối cùng chỗ mình muốn xin TN không nhận, mình phải mất thời gian vài ngày tìm khi đến Athens, cũng như là khi đến từng nước thì chuyện này chuyện khác xảy ra, gặp người này người khác, họ chỉ cho cái này cái khác, nên có nhiều chỗ định đi thì không đi, có chỗ chưa bao giờ nghe thì lại đến.

Tuy nhiên bài này không phải để khoe về những việc trên, mục đích chính là chia sẻ việc chuẩn bị sơ bộ những gì khi mình đi đâu đó:

  • Thứ nhất là có thể mình không biết cụ thể mình sẽ đi đâu, nhưng ít nhất mình cũng có vài cái tên địa danh trong đầu. Ít nhất là tỉnh hay chỗ nào thú vị mà mình thích hoặc vô tình thấy thì càng tốt. Làm sao kiếm?
    • Google.
    • Phượt (cái này vô phần chia sẻ kinh nghiệm, các vùng và rồi tìm nước định đi).
    • Mấy trang chia sẻ của những bạn đi bụi siêu hạng. Giờ mình thấy nhiều lắm. Từ chị Dung (thichdibui.blogspot.com), Đinh Hằng (google), Rosie Nguyễn (google), Ngân balo (nganbalo.com thì phải), An Nguyễn (anvietnam.net – nếu đi bụi VN và 1 số nước ĐNA – thiệt tình là đọc bài An cũng hay và style của An hơi hơi giống mình nhưng mình cũng chưa tham khảo An bao giờ, chỉ là giới thiệu cho ai có nhu cầu), v.v. hoặc vô blog các bạn trên sẽ thấy giới thiệu về nhiều người nữa). Tiếng Anh thì càng nhiều vô số. Các bạn cứ Google!!!!
    • Vô trang web của ĐSQ, LSQ gì đó để biết thông tin yêu cầu visa (nếu cần), chuẩn bị và làm theo.
    • Wikitravel (ít xài luôn).
    • Lonely Planet (nói vậy chứ ít xài).
    • Hỏi bạn – đây là cái mình hay làm nhất. Mình may mắn vì có những đứa bạn đi cũng tương đối nhiều, và một cái nữa là khi đến nơi thì kết bạn với người ở đó rồi hỏi họ. 🙂 Thế nên đó là lý do lịch trình mình hay thay đổi.
  • Còn ở?
    • Couchsurfing. Couchsurfing & couchsurfing: sử dụng nhiều nhất khi đi châu Âu và khi kiếm bạn đi chung nếu thích.
    • Booking.com & Agoda.com: cũng khống nhiều lắm.
    • Facebook, đăng lên hỏi (áp dụng 1 lần, cũng tạm).
    • Đi trên đường, gặp bạn mới => làm quen, ở nhờ: áp dụng ở vài chỗ, không nhiều lắm.
    • Google hoặc đọc kinh nghiệm chia sẻ của mấy blogger ở trên và note lại chỗ mình thấy ưng.
    • Tới nơi kiếm chỗ: áp dụng nhiều nhất khi đi bụi ở Việt Nam và các nước như Thái, Lào, Myanmar, v.v.
  • Hành lý?
    • Gần đây, cái lúc nào mình cũng mang theo là túi ngủ. Cũng nhẹ, cũng tiện và linh hoạt, bằng dù nên cũng đủ ấm (người mình cũng hay lạnh).
    • Quần áo từ 2-3 bộ nếu đi khoảng 7-10 ngày trở xuống. Nhiều hơn thì tùy, có thể mang thêm 1 bộ nữa. Đợt đi châu Âu mùa lạnh ngu ngốc mang quá nhiều, chưa kể bạn cho mượn đồ nữa, tóm lại sau đợt đó suy nghĩ lúc nào cũng là tối giản đồ mang theo, vừa đi được nhiều vừa bớt vác nặng
    • Áo mưa. Cái này có thể làm đồ lót ngồi, nếu tới chỗ nào không mưa bão. Mặc để ấm cũng ổn nốt, nếu đến chỗ lạnh không có đủ đồ ấm.
    • Giày (mang luôn vô chân khi đi) – 2-3 đôi tất max (mang 1 đôi trên người). Dép kẹp 01 đôi, hoặc ko mang vì có thể mua khi tới nơi nếu đi lâu và cần.
    • Hộ chiếu & 1 bản photo. (sau khi để 1 bản photo ở nhà – cái này mẹ yêu cầu).
    • Đồ lót, khăn mặt, xà bông (cục nhẹ nhất hoặc ko mang nếu đi lâu vì có thể mua), bàn chải đánh răng (optional).
    • Điện thoại & đồ sạc & pin sạc
    • Nón hoặc/và 1 cái khăn lớn như khăn rằn. Mình có 1 cái khăn lớn dài tầm 60x180cm nên cũng hay mang theo.
    • Kẹo (opt).
    • 1 cuốn travel note & bút
    • Tiền – tất nhiên. Mang usd để đi đổi.
    • Bưu thiếp từ VN. Có thể dùng làm quà tặng cho các bạn mình ở nhờ.
    • Máy ảnh (opt): gần đây dùng đt để chụp luôn, cũng là để đỡ vác nặng.
    • Kim chỉ. 🙂

Chắc là hết rồi. Liệt kê ra vậy cũng thấy quá trời thứ. Hành lý đi Ấn khoảng 3.5 tuần của mình khoảng 10 ký, bao gồm cả quà mang cho bạn mình. Bỏ ra thì tầm 6-7 kg. Mình đang cố gắng là đi đâu lâu cũng chỉ mang max 7kg, còn bt sẽ từ 4-5 kg nếu đi dưới 1  tháng. Nhưng chắc từ giờ dịp đi xa và lâu cũng còn rất lâu nữa, nên cố gắng là nói vậy thôi, chứ thực hiện thì cũng còn lâu mới có dịp.

Tóm lại là, khi định đi đâu đó, quan điểm của mình là chịu khó chủ động. Đừng hỏi một thông tin mà quá trời người đã chia sẻ trên mạng, chỉ cần google là ra ngay, và thậm chí là gửi link cụ thể cho bạn. Thông tin đã đầy rẫy ở Internet và bạn không đọc hay đọc không kỹ là do bạn mà thôi. Hỏi, hãy hỏi những gì mà bạn thực sự không tìm thấy và cần.

Chúc mọi người nếu có dịp đi thì thực sự tận hưởng chuyến đi và đừng quá lo lắng.

Dear Love – Gửi Tình Yêu

Đây là thư Lauren Marsh gửi Tình yêu của mình. Tôi nghe thấy hay hay nên copy lời và dịch thử xem độ lãng mạn của mình tới đâu. Còn thư tình của tôi nằm sau phần của Lauren Marsh.

Dear Love – Gửi tình yêu (nghe: https://www.nhaccuatui.com/playlist/that-tinh-broken-heart-vol-14-va.v2hDsxizC234.html?st=4)

Lauren Marsh

Breaking my way through the storm  –  Băng qua cơn bão trên con đường của mình
This beating heart has never been so worn  – Nhịp đập trái tim này chưa bao giờ mệt mỏi đến vậy
Hangin’ roses round my neck – Những bông hồng vương quanh cổ
Cause in this life we’ll never know what to expect  – Trong cuộc sống này, chúng ta không biết sẽ trông chờ điều gì
And yeah we’re acting like fools – Và chúng ta cư xử như những kẻ ngốc
Not too concerned with what we’ll do – Không quá quan tâm với những gì mình sẽ làm.
Dear Love I miss you – Tình yêu ơi, tôi nhớ người
Wherever you go I’ll always be with you – Nơi nào người đi, tôi luôn bên cạnh người
Dear Love don’t you worry – Tình yêu ơi, đừng lo lắng 
I’ll always be here for you when you find your way – Tôi sẽ luôn ở đây khi người đang tìm lối
I’m holding you in my mind – Tôi sẽ luôn giữ người trong tâm trí 
Don’t you worry about space and time – Người đừng lo ở đâu và khi nào
Close your eyes, but not your heart – Người hãy khép đôi mắt, nhưng đừng khép trái tim
We’ll never be what you fear in the dark – Chúng ta sẽ không bao giờ giống như điều người sợ trong bóng đêm
I know we’re acting like fools – Tôi biết chúng ta cư xử như những kẻ ngốc
Not too concerned with what we’ll do – Không quá quan tâm với những gì mình sẽ làm.
Dear Love I miss you – Tình yêu ơi, tôi nhớ người
Wherever you go I’ll always be with you – Nơi nào người đi, tôi luôn bên cạnh người
Dear Love don’t you worry – Tình yêu ơi, đừng lo lắng 
I’ll always be here for you when you find your way – Tôi sẽ luôn ở đây khi người đang tìm lối
And I always knew there was more to the faces – Và tôi luôn biết có nhiều hơn những khuôn mặt (tô đậm là chưa thoát ý, không biết dịch 😦 , ai comment giúp, cảm ơn nhiều!)
In the crowd, yeah we’re all our own kind of loud – trong đám đông, vâng, chúng ta có cách ồn ào riêng của mình
Dear Love I miss you – Tình yêu ơi, tôi nhớ người
Wherever you go I’ll always be with you – Nơi nào người đi, tôi luôn bên cạnh người
Dear Love don’t you worry – Tình yêu ơi, đừng lo lắng 
I’ll always be here for you when you find your way – Tôi sẽ luôn ở đây khi người đang tìm lối…

Người tìm đường gì mà tìm hoài, lạc bà nó rồi. Tôi thì không thích ở đây mãi, mọi thứ thay đổi, cơ mà thôi chúng ta đều đi cả, nên gặp được thì tốt, không gặp được thì thôi. Nói chung gặp thì chắc cũng sẽ vui, còn không gặp được người thì cũng gặp được anh chị em của người. Nên vậy là người cứ tìm lối, tôi cũng đi đường mà tôi muốn đi, gặp thì gặp, không gặp thì thôi nhé. 🙂

Gene & Thực tế tư duy

Vitbeo tự đặt lại tựa theo bài viết của TS Nguyễn Phương Mai

Copy từ: soha.vn/bai-viet-chi-ra-sai-lam-lon-cua-luan-thuyet-dan-ong-sao-hoa-dan-ba-sao-kim-2018030713471385rf2018030713471385.htm

Đa số chúng ta sinh ra vốn không có nhiều sự khác biệt về năng lực, nhất là những kỹ năng không liên quan đến thể lực. Vậy tại sao các con số lại chỉ ra sự thụt lùi hay tiến bộ vượt bậc của chủng tộc này với chủng tộc khác, của các thế hệ, của những cộng đồng với tôn giáo hoặc nghề nghiệp khác nhau, và nhất là giữa giới tính nam nữ?

Trong vô số câu trả lời, một nguyên nhân lớn nhất tạo ra sự khác biệt của năng lực giữa người với người là sự biến đổi không ngừng của bộ não và bộ gen với môi trường xung quanh.

Bộ não nilon

Chỉ chừng 20 năm trước, khoa học còn cho rằng chúng ta sinh ra là đã bị cầm tù bởi một số phận sinh học. Cả bộ não và bộ gen chúng ta thừa hưởng từ cha mẹ đều đã an bài. Ai thông minh cũng đã thông minh, ai bị mắc bệnh di truyền cũng không còn đường thoát.

Một thời gian dài, khoa học thậm chí u mê đi tìm sự lý giải về “bản chất” ưu việt của người da trắng, của vua chúa và giới cầm quyền, của đàn ông.v.v bằng việc so sánh các biểu hiện của gen ra ngoại hình và cân nặng của bộ óc.

Vào thời kỳ đầu của kỹ thuật chụp não, khoa học phát hiện ra tần số phóng điện giữa bộ óc của nam giới và nữ giới khá khác nhau. Và thế là một loạt công trình nguỵ khoa học ra đời và vẫn còn phổ cập đến ngày hôm nay.

Bài viết chỉ ra sai lầm lớn của luận thuyết Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim - Ảnh 1.

Ảnh minh họa.

Vì bộ óc được cho là cố định, trời sinh ra thế, nên sự khác biệt giữa não đàn ông và đàn bà, thậm chí giữa các màu da, được cho là định mệnh và đóng vai trò lý giải cho sự giỏi giang hay ngu dốt của từng nhóm người. Ví dụ, đàn bà giỏi giao tiếp và dốt kỹ thuât, đàn ông giỏi kỹ thuật và dốt giao tiếp.

Cuốn sách tiêu biểu của thời kỳ này là “Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim” và hàng loạt các lý thuyết nguỵ khoa học về sự ưu việt của đàn ông và đàn bà trong tương quan não trái và não phải.

Tuy nhiên, cách hiểu đơn giản và ngây thơ về bộ óc như vậy đang dần dần biến mất.

Bộ não thật ra không khác gì môt cơ bắp trên cơ thể con người. Nếu chăm chỉ luyện tập, nó sẽ phình to ra, nếu lười biếng, nó sẽ teo đi. Bộ óc cũng như tấm gương phản chiếu cuộc sống xã hội.

Người nào thường xuyên phải lái xe và nhớ hàng trăm tên phố thì bộ não sẽ lớn lên ở vùng đồi hải mã. Người nào thường xuyên phải giao tiếp và để mắt đến nhiều việc một lúc, hai bán cầu não sẽ bắn tia điện kín đặc hơn.

Và điều này xảy ra với bất kỳ ai, nam hay nữ. Nếu ta đem bộ não của họ vào máy scan và nhìn thấy sự khác biệt, đó không phải do họ là đàn ông hay đàn bà, mà là do xã hội nơi họ sinh sống đã khiến não trạng của những con người này thay đổi.

Lịch sử khoa học ghi nhận một số trường hợp đặc biệt khi bệnh nhân sinh ra chỉ có một nửa bộ não, hoặc bị bệnh phải nạo bỏ một nửa bộ não nhưng vẫn sống bình thường. Bộ não nilon (brain plasticity) đã giúp họ điều chỉnh các chức năng, dù chỉ có nửa số neuron nhưng lại có tần số hoạt động gấp hai.

Thậm chí với những người bị mất thị lực, vùng vỏ não vốn dùng để tiếp nhận các thông tin cho thị giác sẽ dần dần thay đổi chức năng, trở thành vùng não tiếp nhận các thông tin về thính giác. Đó là lý do khiến những người mù và khiếm thị có đôi tai siêu phàm. Họ không sinh ra như vậy, họ trở nên như vậy.

Giới tính của bộ óc cũng không nằm ngoài quy luật đó. Đàn ông trở nên giỏi giang về máy móc, kỹ thuật, công nghệ, vì họ thường xuyên bị xã hội trông đợi phải trở thành những chàng thợ không chuyên trong gia đình và tại công sở.

Đàn bà trở nên giỏi giang về nội trợ, đàm phán, quản lý nhân lực và đọc xúc cảm vì họ thường xuyên bị xã hội trông đợi phải trở thành những nhà tâm lý không chuyên trong cuộc sống. Thay đổi quan niệm xã hội sẽ dẫn đến thay đổi cách sống và thay đổi chức năng của bộ não.

Bài viết chỉ ra sai lầm lớn của luận thuyết Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim - Ảnh 2.

Ảnh minh họa.

Bộ gen nhấp nháy

Khi các nhà khoa học hoàn tất bản đồ DNA, thành công này không dẫn đến một cuộc cách mạng kiến thức như nhiều người mong đợi. Tạo sao? Vì tuy bộ gen ta thừa hưởng từ cha mẹ không thay đổi, nhưng các gen ta có không tự dưng kích hoạt. Phía trên của bộ gen là hàng loạt các protein đóng vai trò như những chiếc công tắc.

Bạn thừa hưởng gen thông minh nhưng chưa chắc bạn sẽ trở nên thông minh. Các protein phía trên của gen thông minh sẽ bật, tắt, vặn sáng hoặc làm mờ các hoạt động của gen này. Bạn xui xẻo sinh ra đã có gen bị bệnh ung thư, nhưng gen ung thư sẽ nghe theo lệnh của protein chứ không tự dưng tác oai tác quái biểu hiện ra thành bệnh.

Ngành nghiên cứu này có tên là epigenetics, với chữ “epi” có nghĩa là bên trên. Những protein bên trên của gen mới là những ông bà chủ thực sự của nguồn gen.

Vậy đám protein ấy hoạt động theo phương pháp gì? Câu trả lời nằm trong các hoạt động hàng ngày của chính chúng ta:

Nếu cuộc sống vật chất của ta đầy đủ, nếu ta luyện tập thường xuyên, nếu ta ăn uống đúng cách, nếu ta được học hành, nếu ta được rèn rũa những thói quen có ích như tranh luận khoa học, bồi bổ cuộc sống tinh thần thường xuyên với những thách thức mới…vv.

Khoa học chỉ ra rằng thay đổi cách sống có thể chống lại 95% những căn bệnh do gen. Chỉ 3 tháng luyện tập có thể làm thay đổi 500 gen xấu. Các thói quen hàng ngày có thể tắt bật, làm mờ hay kích hoạt 75% gen quy định các đặc tính như khả năng âm nhạc, kỹ thuật, giao tiếp, kinh doanh, hay lãnh đạo..

Bài viết chỉ ra sai lầm lớn của luận thuyết Đàn ông sao Hỏa, đàn bà sao Kim - Ảnh 3.

Ảnh minh họa

Tôi từng biết một gia đình Nho giáo cổ hủ kiên quyết không cho con gái bứt ra làm kinh doanh vì cho rằng bản chất của phụ nữ nên ở nhà chăm sóc gia đình. Trong tiếng Hán, chữ An được tạo thành bởi chữ Nữ ở duới bộ Mái Nhà.

Trong thực tế, một trong những gen quan trọng nhất quy định khả năng lãnh đạo và kinh doanh có tên là DRD4-7R. Gen này được hình thành khi con người rời khỏi châu Phi di cư đến vùng đất mới.

Càng về xa châu Phi trên lộ trình di cư, gen này càng dày đặc vì nó giúp loài người bất chấp hiểm nguy dấn thân vào địa hạt vô danh. Chính vì thế, sự khác biệt về gen kinh doanh và lãnh đạo không phải là khác biệt giữa nam và nữ, mà là giữa các cộng đồng khác nhau trên bản đồ thế giới.

Vậy dân tộc nào giỏi kinh doanh và làm lãnh đạo nhất? Nếu cứ theo gen mà phán thì đương nhiên là dân châu Mỹ rồi, vì đây là mảnh đất nằm cuối lộ trình di cư của loài người. Tuy nhiên, vì ta có bộ gen nhấp nháy, nên việc sở hữu sự dồi dào của DRD4-7R không có nghĩa là dân da đỏ ở châu Mỹ ai cũng thành đạt và giàu có.

Trong thực tế, môi trường lịch sử và xã hội lại khiến những gen này không phát huy tác dụng. Người bản địa châu Mỹ bị đô hộ và trở thành thiểu số trên mảnh đất của chính mình.

Thế nguồn gen kinh doanh và lãnh đạo có mất đi không? Câu trả lời là không. Người bản địa châu Mỹ vẫn sở hữu nguồn gen này. Oái oăm là, nó được kích hoạt trở thành một hành vi có hại: đánh bạc.

Gen cũng như con dao hai lưỡi vậy. DRD4-7R khiến ta liều lĩnh hơn. Trong một môi trường có lợi, sự liều lĩnh dám nghĩ dám làm giúp ta thành nhà kinh doanh. Trong một môi trường không thuận lợi, sự liều lĩnh ấy đưa ta vào sòng bạc, trở thành bác thằng Bần.

Như vậy, bộ gen có thể ví như một bộ đèn nhấp nháy, và các protein như chiếc công tắc đa năng mà ta có thể nắm trong tay. Những chiếc đèn không thể đổi thay, nhưng nó sáng lên hay tối đi là do ta quyết định.

Sự kết hợp giữa bộ não nilon và bộ gen nhấp nháy khiến mỗi con người chúng ra trở thành một thực thể cực kỳ năng động, đa dạng, tiềm ẩn một sức công phá lớn lao, bất chấp hình hài sinh học ta thừa hưởng.

Cũng giống như khái niệm chủng tộc, khái niệm giới ngày càng trở nên linh hoạt, biến đổi, thậm chí biến mất khỏi các khung quy chiếu của nghiên cứu khoa học. Thật vô lý khi bị kìm hãm trong một cái nhãn đơn giản như đàn ông, đàn bà, hay da trắng, da vàng.

Mỗi chúng ta là một cá thể vô cùng phức tạp với khả năng chuyển hoá vô cùng. Hiểu được sức mạnh này cũng chính là nắm trong tay chiếc chìa khoá của số phận.

Vấn đề còn lại là bạn có đủ kỷ luật, bền gan, và ý chí để mở ra những cánh cửa mới mẻ của cuộc đời?

* Bài viết của PGS.TS Nguyễn Phương Mai, ĐH Khoa hoc Ứng dụng Amsterdam, Hà Lan