Nhặt được trên net: Nhạc và cây

Khám phá thú vị: Thực vật thích nghe nhạc cổ điển và ghét nhạc rock

Nghe nhạc cổ điển làm thực vật tăng trưởng mạnh mẽ nhưng nhạc Rock lại làm cây chết chỉ trong vòng 2 tuần.
Thực vật yêu âm nhạc, nhưng không phải loại nhạc nào chúng cũng thích. Chúng thích thưởng thức nhạc cổ điển. Các nhà nghiên cứu chứng minh rằng, khi thực vật tiếp xúc với nhạc cổ điển, không những năng suất cây trồng tăng lên, mà sự tăng trưởng cũng được đẩy mạnh.Dưới đây là một số phát hiện thú vị về phương diện này. Sau khi đọc xong bài viết này, bạn có thể sẽ muốn nghe nhạc Mozart khi ở nhà đấy.

Một nhà sản xuất rượu vang cho biết những dây nho của ông phát triển tươi tốt hơn là nhờ Mozart

Nhà sản xuất rượu vang Giancarlo Cignozzi thường xuyên mở nhạc Mozart cho dàn nho nhà mình nghe vì ông biết chúng thích vậy.

Khi cho chúng nghe bản “Il Paradiso di Frassina” lần đầu tiên, ông thấy những chùm nho nằm gần chiếc loa không chỉ mọc hướng về về phía loa mà còn phát triển to hơn nữa.

Chia sẻ với CBS News, Ulisse, con trai ông Giancarlo cho biết: “Dàn dây leo có vẻ phát triển mạnh mẽ hơn. Những chùm nho gần loa có hàm lượng đường cao hơn, vì vậy chúng tôi tin tưởng vào ý tưởng này”.

Và thật thú vị khi những dàn nho xanh mướt nhàn nhã phơi nắng trên các ngọn đồi Montalcino ở Tuscany được nghe nhạc cổ điển, chúng cũng không cần phun thuốc trừ sâu nữa vì rất ít bị côn trùng tấn công.

Thực vật thích nhạc cổ điển và có vẻ ghét nhạc rock

Năm 1973, Dorothy Retallack, tác giả của quyển The Sound of Music and Plants (tạm dịch: “Âm nhạc và thực vật”), đã thử nghiệm cho một nhóm thực vật nghe nhạc rock và một nhóm khác nghe nhạc cổ điển.

Khám phá thú vị: Thực vật thích nghe nhạc cổ điển và ghét nhạc rock. Ảnh 1The Sound of Music and Plants (tạm dịch: “Âm nhạc và thực vật”). (Ảnh: Amazon)

Nhóm thực vật tiếp xúc với nhạc của Brahms, Schubert, Beethoven và Hayden thường mọc hướng về phía chiếc loa và thậm chí đan xen xung quanh loa. Có thể thấy rõ ràng một điều là chúng đã bị nghiện loại nhạc này.

Tuy nhiên, nhóm tiếp xúc với nhạc rock lại mọc tránh xa loa và leo lên bức tường kính, chúng dường như đang cố gắng thoát khỏi những âm thanh đó. Thậm chí khi đặt cây xung quanh loa, chúng vẫn tiếp tục phát triển ra xa khỏi chiếc loa phát nhạc rock.

Hơn nữa, nhóm thực vật tiếp xúc với nhạc rock phát triển bất thường và cho ra lá nhỏ hơn. Nhóm này chết trong 2 tuần sau đó.

Thúc đẩy tăng trưởng và tăng năng suất cây trồng

Sau khi cho cây tiếp xúc với nhạc cổ điển được biểu diễn từ sáo, vĩ cầm, đàn đạp hơi và reena – một nhạc cụ Ấn Độ, Tiến sĩ T. C. Singh, trưởng khoa Thực vật học tại Đại học Annamalia, Ấn Độ, nhận thấy cây balsam có tốc độ tăng trưởng vượt bậc. Chiều cao của cây tăng thêm 20% và sinh khối tăng 72%.

Hơn nữa, những hạt giống được tiếp xúc với nhạc cổ điển đã nảy mầm và sinh trưởng thành một cái cây khỏe mạnh, lớn hơn, sum suê hơn.

Trong một thí nghiệm khác, ông đã sử dụng loa phóng thanh để phát nhạc cổ điển Ấn Độ cho một cánh đồng lúa nghe. Cuối cùng những cây lúa ở đó tăng trưởng hơn 25%-60% so với mức trung bình trong khu vực.

Ông cũng làm như vậy với cây đậu phộng, và âm nhạc đã kích thích chúng mang lại lợi nhuận cao hơn 50%. Tiến sĩ Singh cũng lưu ý rằng trong các thí nghiệm mà ông thực hiện, thực vật dễ tiếp thu âm thanh của vĩ cầm nhất.

Nhạc Beethoven giúp tăng trưởng vụ lúa

Trong một thí nghiệm được thực hiện bởi Jeong Mi Jeong thuộc Viện Công nghệ sinh học Nông nghiệp Quốc gia ở Suwon, Hàn Quốc và các đồng nghiệp của ông, vài cánh đồng lúa đã may mắn được thưởng thức bản “Sonata Ánh Trăng” của Beethoven.

Các nhà nghiên cứu đã theo dõi biểu hiện gen của cây trồng và xác định rằng không chỉ nhạc Beethoven mà chính âm nhạc cổ điển nói chung cũng kích thích sự tăng trưởng của cây trồng. Họ đã thử nghiệm 14 bản nhạc cổ điển khác nhau, tất cả đều tạo ra kết quả tích cực tương tự.

Hơn nữa, liệu pháp này còn có thể thúc đẩy chồi ra hoa, cây sai trái hoặc mang đến vụ mùa bội thu.

Nghiên cứu của ông Jeong được kỹ sư người Canada Eugene Canby hỗ trợ. Ông từng cho lúa mì thưởng thức bản sonata vĩ cầm của J.S. Bach, kết quả là năng suất lúa mì tăng 66% nhờ có âm nhạc của Bach.

Khám phá thú vị: Thực vật thích nghe nhạc cổ điển và ghét nhạc rock. 2Nhạc Beethoven giúp tăng trưởng vụ lúa. 

Chắc hẳn bạn sẽ tự hỏi làm sao thực vật lại nghe nhạc được. Có lẽ đã đến lúc chúng ta cần suy nghĩ nhiều hơn về những tần số và rung động đến từ thứ âm nhạc hài hòa có khả năng kích thích sự phát triển của thực vật này.

Vài thí nghiệm khá thú vị ở trên chỉ là một phần rất nhỏ trong những gì đã được khám phá. Có lẽ bạn cũng nên nghe nhạc cổ điển đi thôi… Cơ thể của chính bạn cũng có thể nhận được những tác động tích cực đấy!

Theo TanSinh

30.12.2019 – Về “Don’t F**k with cats”

Hai ngày cuối tuần, chính xác là 1 buổi tối và mất thêm khoảng hơn 1 tiếng buổi sáng chủ nhật, mình ôm phim tài liệu “Don’t F**k with cats”, mới ra của Netflix.

Review thì cũng không hẳn, chỉ là nói cảm nhận của mình. Bộ series khoảng 3 tập nhỉ (3-4 gì đó, không nhớ), về “Internet killer”. Có một số thứ mình cảm nhận từ lâu và được khẳng định hơn qua bộ phim như thế này:

  • Tâm lý con người: Không thể biết được đâu. Dẫu là một người có vẻ hiền lành, nhưng nếu bị đè nén và đôi khi phát triển theo một hướng mà mọi người không thể ngờ được đâu. Không ai có thể là người khác – con người còn chưa biết chính bản thân mình nên không thể vội vàng quy kết suy nghĩ ngay tại thời điểm nào đó của mình về người khác, thứ khác là đúng.
  • Mạng xã hội: Thử nghĩ một chút, tin một ai đó tự tử do áp lực bàn phím chắc không phải lần đầu mọi người nghe thấy. Trong phim sẽ có nhắc lại một lần. (Và lần sau thì cũng liên quan nhưng không còn là tự tử nữa – ai có thể xem thì nên xem qua, mình sẽ không tiết lộ kỹ nội dung). Nhưng khi xem thì càng được nhắc nhở rằng, đừng vội kết luận điều gì, qua internet thì càng không. Đừng vội viết những lời ác ý về người khác, đừng bao giờ. Đừng bao giờ hùa theo một điều gì, có khi những điều mình tưởng là mình đang làm vì “chính nghĩa” có khi lại vô tình – dù là mình không biết chắc nhưng vì không biết chắc nên hoàn toàn có thể là nguyên nhân – đẩy người khác xa hơn và đi sâu hơn vào tiêu cực.
  • Thực ra vì cái chấm thứ hai, nó làm mình nhớ tới một câu mà sếp lớn cũ của mình từng nói , đại loại là “đôi khi tao tự hỏi là những gì mình nghĩ là mình đang giúp người khác có thực sự là cái họ cần hay không, ví dụ như những chỗ mà mình nghĩ họ cần kỹ thuật, họ cần đồ dùng… mình mang lên cho họ, nhưng thực tế là họ đâu cần những cái đó, mình có khi làm hại họ mà cả mình và họ đều không biết.” Ừ, mình cũng đã và đang nghĩ như vậy, nên thực sự có những lúc người ta thấy mình rất dửng dưng, nhưng bản chất là mình không thực sự biết người khác cần gì – cần thực sự, không phải do suy đoán của bản thân, nên nói thực “giúp” là một từ khó. Mà cũng chẳng biết ai giúp ai, như mình có nói một chút trong bài trước, phải đúng người “sẵn sàng nhận” thì người “sẵn sàng cho” mới có đất dụng võ, chứ không chẳng phải là phá hay sao? Vậy thì ai giúp ai? Chỉ là do duyên mà thành thôi, còn “đúng hay sai”, “lành hay dữ” thì lại là một câu chuyện khác.

Viết dài, chỉ dùng cái kết phim “còn bạn, kẻ đang xem toàn bộ phim tài liệu này thì sao? Bạn có khi nào đóng vai trò gây nên điều gì đó không?… Hãy tắt máy…”

Tháng 12/2019

8.12.2019

Nhanh thật, té phát hết năm đến nơi.

Khoảng một tuần nay, SG có thời tiết cuối năm mà nhiều người thích – trong đó có mình. Trời mát, nắng nhẹ. Nghe đồn sẽ như vậy tới tết Tây.

Đây là thời tiết cuối năm mà mình thích.

Thoáng đâu đó nhớ năm 11-12, học ở cái dãy chơi vơi đâu đó, chỉ nhớ là mình mặc một cái áo ấm màu hồng không thể hồng hơn, với cái lớp lót màu vàng chanh. Áo đó ấm, nên mặc dù nó bị rách phần tay phía trong, mình cũng không thèm khâu lại mà cứ vác đi mặc hoài. Giờ nó lang bạt đâu không biết. Lâu lắm rồi.

15.12.2019

Cách đây 1-2 ngày là kỷ niệm 1 năm xảy ra một việc về cơ bản thay đổi rất nhiều với mình, và thay đổi như thế nào thì mình vẫn còn đang tìm hiểu và khám phá. Nhưng quả thật việc đó đã thay đổi cách nhìn nhận của mình về rất nhiều thứ.

Nhanh thật, vậy mà một năm rồi.

Hay là lâu thật, việc đó xảy ra cứ như là từ lâu lắc rồi.

Có rất nhiều thứ mà mình nghĩ mình không làm nhưng rồi mình đã làm.

Cũng nhiều thứ mình nghĩ mình sẽ làm nhưng rồi mình không làm.

Cũng gần hết năm rồi, nếu mà “tổng kết năm” giờ cũng không sớm lắm đâu.

Năm nay mình đã học khá nhiều thứ ở tại nơi này, không phải là trên đường lang thang như một vài năm về trước. Mình cũng nhận ra là ở ngay nơi mình ở, gần, rất gần hơn mình nghĩ, mọi thứ đều ở đó, mọi thứ mình cần. Không cần phải đi xa mới thấy, mọi thứ đều có ở đó.

Mình nghĩ là mình trân trọng mọi thứ hơn. Thử nghĩ mà xem, một việc đơn giản như mình dọn tủ sách ở nhà, có rất nhiều sách ngày xưa học và vẫn còn đáng giá, vẫn còn bán ở tiệm sách, nhưng mình không thể tìm được người muốn nhận, dù mình rất muốn cho đi. Vậy nên, nếu mình nghĩ là mình đang “cho” người ta, không đúng đâu, phải có người “cho” mình cái sự “nhận” của người ta thì mình mới có thể “nhận” cái sự “cho” được. Nên mọi thứ, đừng bảo ai cho ai hay ai làm ơn cho ai cái gì. Không có cái này thì sẽ không có cái kia. Đó là lý do đơn giản của “tuy một mà hai, tuy hai mà một” vậy.

Năm nay mình cũng bị tai nạn nhẹ nhẹ, nhưng mà nhờ vụ đó mình mới trân trọng tấm thân này hơn. Dù bây giờ thực sự là mình vẫn không chăm sóc nó cẩn thận lắm đâu, ví dụ như giờ da bị khô hơn ngày xưa rất nhiều, tay gân tùm lum hết; v.v. nhưng mà, chà, ít nhất thì cảm thấy thương nó hơn, dù vẫn không dùng dưỡng da, dưỡng thể hay chăm sóc ngâm tay ngâm chân gì đó… À, buồn cười nữa là tóc bạc nhiều lắm rồi, được cái là nằm phía trong đầu không à, lật lên mới thấy, mới nhìn tưởng đen thôi, haha. Còn cái nữa là càng ngày càng không giấu được là mình đã trên 30 rồi. 😀 Đi đâu cũng được gọi là Cô, là Chị hết, ahihi. Mà sao mình vẫn thấy mình như con nít, haha.

Vậy thôi.

Năm sau, năm sau nữa mình có vài dự định , không còn liên quan nhiều đến xê dịch nữa. Không phải là mình không muốn đi, vẫn ham hố lắm chứ. Nhưng cũng có nhiều thứ phải lo hơn, với thực sự là mình cũng thấy mình yếu hơn chỉ khoảng 1-2 năm trước. Được cái là leo 4-5 lầu vẫn ok, không phải thở hồng hộc, chỉ có điều bưng đồ mà lên mấy tầng lầu thì đau lưng và mệt thiệt.

Năm tới nói chung viết chung chung vài dự định, để xem hết 2020 thực hiện được bao nhiêu % nha:

  1. Học (cái gì thì tự biết). Học nghiêm túc, đàng hoàng. Ghi bài, học bài, v.v. nghiêm chỉnh.
  2. Đi bơi – mình không đi bơi chắc cũng cả vài năm rồi quá. Năm sau muốn đi bơi lại, 1 tuần/lần.
  3. Học (mấy thứ linh tinh – không quá “nghiêm trọng” nhưng vẫn là học)
  4. Năm sau chắc khó, nhưng mình hy vọng mình sẽ dành được 2 tuần cho Tịnh khẩu.

Vậy thôi.

Chúc năm tới mình Đủ.

12.12.19-Viết vội

Cái tâm lý thiệt là khổ. Có khi tưởng thương không hết, mà vì cái tâm lý mà đến khi ở với nhau lại toàn hại nhau.

“Cha mẹ độc hại”. Không hẳn đúng đâu. Thực ra nếu áp tâm lý của mình và không để ý người khác thì độc hại hết, dù là không cố ý.

Hôm nay mệt mỏi, nên viết ngắn vậy thôi.

Chuyện linh tinh

  1. Đầu tuần rồi ốm. Tính ra là 2 tuần tới nơi. Thứ hai đi làm về, may không đi “dạy” yoga, ăn xong là coi như xong rồi đó, tay chân lạnh ngắt, nằm ngủ luôn từ 8 giờ tới 10 giờ mới dậy. Sốt, lạnh. Hai ngày liền như vậy, rồi đến mắt bị ghèn, mở không lên.
    Lười uống thuốc và đi khám, để vật vờ tới thứ 6. Tình trạng là viêm đa xoang đợt cấp và viêm kết mạc. Lên mạng tra hóa ra viêm kết mạc là mắt đỏ. Cơ mà mắt mình không bị đỏ, chỉ bị ghèn che hết mắt, chưa kể lần đầu – hình như thế, chớp mắt trong bóng tối thấy ánh sáng lóe lên kiểu trời mưa có sét ở nơi xa. Không có người hỏi viêm kết mạc là gì, thì sẽ không biết là đau mắt đỏ.
    Mà giờ thì gần gần bình thường rồi. Tức là vẫn ho, họng vẫn 1 đống đờm nhưng không khạc ra được (cái này thì bình thường). Mắt thì… mờ có, nhưng mà coi như là hết ghèn rồi.
    Than chơi vậy thôi, chứ cũng chả có gì.
  2. 20.11 – năm đầu tiên mang mác “giáo viên” chứ không phải “trainer”, cũng là năm không nhận được lời chúc mừng nào. Nói thật là vui có buồn có. Vì thực sự mình rất ghét cái kiểu “đến hẹn lại lên”, cứ đến ngày là chúc mừng. Nhưng đi dạy – và mai là ngày cuối xong thành “mất dạy”, mới càng cảm nhận được vai trò của GV và đúng là nên có ngày để cảm ơn Tất cả những người đã cố gắng hỗ trợ kiến thức, kỹ năng, và thậm chí là bài học cho mình.
    Riêng mình, mình đã cố gắng hết sức, nhưng khả năng có hạn, cảm giác chẳng dạy được cho tụi nhỏ chữ nào. Mà có ai như mình, giờ dạy Anh văn mà lại lôi phần “mindfulness meditation with raisins”, cuối cùng là thất bại thảm hại cho cả thầy lẫn trò. Kể ra nghỉ việc là một quyết định đúng đắn và sáng suốt. Mình không đi theo dạy học truyền thống là quá đúng.
    Nói đi phải nói lại, mình vẫn thích làm trainer về yoga nhé, cảm thấy nó hợp với mình. Nhưng nó không phải là giáo viên. Không hề.
  3. Thực ra có nhiều chuyện xảy ra lắm, mà khi viết mấy cái này lại quên mất rồi. Để khi khác viết những chuyện khác vậy…

Sacred Economics (12)

Chương 2: Ảo ảnh của sự khan hiếm

Tiền thưởng không suy giảm, đất đai nước Anh nở rộ và phát triển; vẫy chào mùa gặt vàng; dày đặc các xưởng, dụng cụ công nghiệp, với mười lăm triệu công nhân, được hiểu là những người khỏe nhất, xảo quyệt nhất và sẵn sàng nhất mà Trái đất chúng ta từng có; những người đàn ông này đang ở đây; họ đã làm việc, họ đã nhận ra hoa trái là ở đây, dồi dào, háo hức trên mỗi bàn tay của chúng ta: và coi chừng, một số kẻ uy quyền ác ý từ Miền Quyến rũ (as of Enchantment) đã tiến ra, nói rằng, “Đừng có mà đụng vào nó, những kẻ làm công, những kẻ chủ công, những kẻ lười biếng bậc thầy (master-idlers); trong các người không ai có thể chạm vào nó, trong các người không ai xứng đáng hơn ai với nó; đây là trái cây đã được bỏ bùa mê!

– Thomas Carlyle, Quá khứ và Hiện tại

Người ta nói rằng tiền, hoặc ít nhất là tình yêu với nó, là gốc rễ của mọi tội lỗi. Nhưng tại sao lại như vậy? Rốt cuộc, mục đích của tiền, cơ bản nhất, chỉ đơn giản là để tạo điều kiện trao đổi với nhau, nói cách khác là kết nối những món quà của con người với nhu cầu của con người. Sức mạnh nào, sự đồi trụy quái dị nào đã biến tiền thành điều ngược lại: một tác nhân của sự khan hiếm?
Vì thực sự chúng ta đang sống trong một thế giới về cơ bản là dồi dào, một thế giới nơi mà một lượng lớn thực phẩm, năng lượng và vật liệu bị lãng phí. Một nửa thế giới chết đói trong khi phần lãng phí của nửa còn lại đủ để nuôi nửa đầu. Ở thế giới thứ ba và các khu ổ chuột của chúng ta, mọi người thiếu thức ăn, chỗ ở và các nhu yếu phẩm cơ bản khác và không đủ khả năng để mua chúng. Trong khi đó, chúng ta đổ tài nguyên khổng lồ vào các cuộc chiến tranh, rác nhựa và vô số các sản phẩm khác không phục vụ hạnh phúc của con người. Rõ ràng, nghèo không phải do thiếu năng lực sản xuất. Cũng không phải do thiếu sự sẵn lòng giúp đỡ: nhiều người rất thích nuôi người nghèo, phục hồi thiên nhiên và làm những việc có ý nghĩa khác nhưng không thể vì không có tiền trong đó. Tiền hoàn toàn không kết nối quà tặng và nhu cầu. Tại sao?
Trong nhiều năm, xuôi theo ý kiến ​​thông thường, tôi nghĩ câu trả lời là tham lam. Tại sao các nhà máy sản xuất mồ hôi đẩy tiền lương xuống mức tối thiểu? Tham lam. Tại sao mọi người mua những chiếc SUV (xe thể thao tiện ích) ngốn hàng đống xăng? Tham lam. Tại sao các công ty dược phẩm ngăn chặn nghiên cứu và bán thuốc mà họ biết là nguy hiểm? Tham lam. Tại sao các nhà buôn cá nhiệt đới cho nổ rạn san hô? Tại sao các nhà máy bơm chất thải độc hại ra sông? Tại sao các công ty lẳng lặng cướp tiền lương hưu của nhân viên? Tham lam, tham lam, tham lam.
Cuối cùng tôi trở nên khó chịu với câu trả lời đó. Vì một điều, nó đóng vai trò trong cùng một hệ tư tưởng của sự tách biệt nằm ở gốc rễ của nền văn minh của chúng ta. Đó là một hệ tư tưởng lâu đời như sự phân chia nông nghiệp của thế giới thành hai cõi riêng biệt: hoang dã và thuần hóa, con người và tự nhiên, lúa mì và cỏ dại. Nó nói rằng có hai thế lực đối lập trong thế giới này, thiện và ác và chúng ta có thể tạo ra một thế giới tốt hơn bằng cách loại bỏ cái ác. Có một cái gì đó xấu trong thế giới và một cái gì đó xấu trong chính chúng ta, một cái gì đó chúng ta phải tuyệt chủng để làm cho thế giới an toàn cho sự tốt đẹp.
Cuộc chiến chống lại cái ác thấm nhuần mọi thể chế của xã hội chúng ta. Trong nông nghiệp, nó xuất hiện như mong muốn tiêu diệt những con sói, tiêu diệt tất cả các loại cỏ dại bằng glyphosate, để tiêu diệt tất cả các loài gây hại. Trong y học, đó là cuộc chiến chống lại vi trùng, một cuộc chiến không ngừng chống lại một thế giới thù địch. Trong tôn giáo, đó là cuộc đấu tranh chống lại tội lỗi, hoặc chống lại bản ngã, hoặc chống lại sự vô tín hay nghi ngờ, hoặc chống lại sự phóng chiếu ra bên ngoài của những điều này: ma quỷ, kẻ vô đạo. Đó là tâm lý của thanh lọc và thanh trừng, cải thiện bản thân và chinh phục, vươn lên trên tự nhiên và khao khát siêu việt, hy sinh bản thân để trở nên tốt đẹp.
Trên hết, đó là tâm lý của sự kiểm soát.

Người ta nói rằng một khi đạt được chiến thắng cuối cùng trước cái ác, chúng ta sẽ bước vào thiên đường. Khi chúng ta loại bỏ tất cả những kẻ khủng bố và tạo ra rào cản mà chúng không thể xuyên thủng, chúng ta sẽ được an toàn. Khi chúng ta phát triển một loại kháng sinh và các quy định nhân tạo (? – artificial regulation) không thể cưỡng lại của các quá trình trong cơ thể, chúng ta sẽ có một sức khỏe hoàn hảo. Khi chúng ta khiến việc pham tội là bất khả và có luật pháp để quản lý mọi thứ, chúng ta sẽ có một xã hội hoàn hảo. Khi bạn chiến thắng được sự lười biếng, sự ép buộc, sự nghiện ngập của mình, bạn sẽ có một cuộc sống hoàn hảo. Cho đến khi đó, bạn sẽ phải cố gắng nhiều hơn.

Trong cùng một câu chuyện, vấn đề trong đời sống kinh tế được cho là tham lam, ở cả bên ngoài chúng ta dưới dạng những người tham lam và bên trong chính chúng ta dưới dạng xu hướng tham lam của chính bản thân mình. Chúng ta thích tưởng tượng rằng chúng ta không tham lam lắm đâu – có thể chúng ta có một chút dao động về tham lam, nhưng chúng ta kiểm soát được nó. Không như một vài người kia! Một vài người không giữ được tham lam ở mức kiếm soát được. Họ thiếu những nền tảng gì đó mà bạn và tôi có, một mức độ cơ bản đàng hoàng, mức độ cơ bản tốt. Họ, nói một từ thôi, Xấu. Nếu họ không học được cách kiềm chế ham muốn của mình để giảm sự tham lam, chúng ta sẽ phải buộc họ làm điều đó.
Rõ ràng là, mô thức của lòng tham đầy rẫy sự phán xét người khác, và cả phán xét bản thân mình nữa. Sự giận dữ chính đáng và thù hằn của chúng ta về lòng tham mở ra một nỗi sợ bí mật rằng chúng ta cũng chẳng hơn gì họ. Kẻ đạo đức giả là người nhiệt thành nhất trong cuộc đàn áp cái ác. Quy chiếu hóa kẻ thù ra bên ngoài thể hiện cảm xúc giận dữ chưa được hóa giải. Theo một cách nào đó, đây là một điều cần thiết: hậu quả của việc dồn nén chúng hoặc hướng vào bên trong là khủng khiếp. Đã có một khoảng thời gian trong cuộc đời tôi khi tôi trải qua cảm giác ghét bỏ, đi qua cuộc chiến với chính bản thân, qua cuộc vật lộn để trở nên tốt đẹp, và trải qua sự giả vờ rằng tôi tốt hơn bất kỳ ai khác. Tôi tin rằng nhân loại, nhìn chung, hầu hết cũng có khoảng thời gian như vậy. Cuối cùng, lòng tham là một con cá trích đỏ, bản thân nó là một triệu chứng và không phải là nguyên nhân của một vấn đề sâu sắc hơn. Đổ lỗi cho lòng tham và chống lại nó bằng cách tăng cường chương trình tự kiểm soát là tăng cường chiến tranh chống lại bản thân. Đó chỉ là một biểu hiện khác của cuộc chiến chống lại tự nhiên và cuộc chiến chống lại kẻ khác nằm ở nền tảng cuộc khủng hoảng hiện nay của nền văn minh.

Lòng tham có ý nghĩa trong bối cảnh khan hiếm. Hệ tư tưởng trị vì của chúng ta giả định ra nó và (nó) được xây dựng trong Câu chuyện về Cái tôi (Self). Cái tôi riêng biệt trong một vũ trụ bị bủa vây bởi các thế lực thù địch hoặc lãnh đạm luôn ở bên bờ tuyệt chủng, và chỉ an toàn khi có thể kiểm soát các lực lượng này. Vun đúc vào một vũ trụ khách quan bên ngoài chính mình, chúng ta phải cạnh tranh với nhau vì nguồn lực hạn chế.

Dựa trên câu chuyện về cái tôi riêng biệt, cả sinh học và kinh tế vì thế đã viết lòng tham vào các tiên đề cơ bản của chúng. Trong sinh học, đó là gen tìm cách tối đa hóa lợi ích sinh sản; trong kinh tế, đó là việc hợp lý khi một diễn viên đang tìm cách tối đa hóa lợi ích tài chính của mình. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu giả định về sự khan hiếm sai – là dự đoán của ý thức hệ mà không phải là thực tế cuối cùng? Nếu vậy, lòng tham không phải thuộc bản chất sinh học của chúng ta mà chỉ là một triệu chứng đơn thuần của nhận thức về sự khan hiếm?

(còn tiếp)

11/07/19 – Trà và bạn cũ

Hai bịch trà bạn gửi đã hết, hôm nay lôi bịch thứ 3 ra uống. Vốn bạn cho được 1 năm, mà cứ tiếc, đúng ra phải pha 3 loại với nhau, nhưng vì tiếc nên chỉ pha 1 hoặc 2 loại là cùng.

Trà này là lá cây sage, xô thơm. Loại cây bạn mang tới 2-3 cây cho mình trồng, nhưng rồi chết cả, chỉ còn mấy bịch trà.

Trà trước là lá cây gì quên mất tên, chỉ nhớ bắt đầu bằng chữ d, dilamo – tên sai chắc – nhưng đại loại vậy, và cộng với lá của cây dại mọc trên núi, nghe quảng cáo là mọc dại ở Olympus. Ngày nào cũng uống, riết rồi nghiền. Hôm nào không pha thấy nhớ. Và nếu sang sẽ bẻ nhỏ 1 ít quế chi, thật là ít, cho vào chung. Pha vào bình mang theo, cả ngày chắc có khi tới 3-5 lần thay nước, tổng khoảng 1-1.6 lít gì đấy. Cho đến khi quế chẳng còn chút thơm nào và màu thì nhạt thếch, mà vẫn thấy thích.

Sage mấy lần trước uống riêng, mà sợ hết, vì biết bạn sẽ không thể mang thêm cho mình nữa, nên năm trước bạn mang cho mà không dùng, cứ để thế thôi. Vậy mà cũng đã gần 1 năm rồi. Và cũng tầm hơn nửa năm không liên lạc với bạn. Hôm nay mở ra… Các con bọ li ti đầy trong hũ nhựa – vì mình đã bỏ từ bọc sang hũ cũng được lâu lâu rồi. Rồi các lá trà cũng không nguyên vẹn là lá nữa, mà đã mục đầy, đáy hũ cũng đầy những mủn nhỏ.

Vậy là chờ khi nắng lên, sẽ mang đống này đi phơi. Hay là phơi trong hiên để đủ ấm và khô nhưng không nắng trực tiếp nhỉ? Lá trà có bị hỏng không nếu phơi ngoài nắng như vậy? Không phơi ra nắng thì liệu có thực sự có tác dụng không?

Trong một thoáng, mình thấy tiếc. Tiếc ngẩn ngơ mất khoảng hơn chục giây, có khi cả phút…

Nhưng điều đó là tốt, chẳng phải sao? Như là nó rất thuận tự nhiên, để lâu thì mấy con đó sinh ra để làm mục lá là đúng rồi còn gì. Như là mọi thứ sinh ra rồi sẽ mất đi, còn gì.

Và trong một lúc, như bây giờ gõ những dòng này đây, mình nhớ tới bạn.

Nói thế nào nhỉ, năm nay đúng nghĩa là bọn mình không hề liên lạc mấy nhưng cũng chẳng hề cảm thấy nhu cầu cần liên lạc, và mình nghĩ có khi còn quên bẵng nhau. Trong khi trong suốt nhiều năm, có khi là khoảng 5 năm nhỉ, tuần nào cũng phải nhắn cái gì đó, ít ra là hỏi thăm, rồi xem tình trạng tinh thần như thế nào. Còn giờ thì không. Thực sự cũng không có nhu cầu đó, và nói thật là cũng chẳng có chỗ để mà nhớ tới việc đó.

Mình chỉ nhớ tới bạn, khi nghĩ đến việc mình sẽ hết trà uống, sớm thôi. Còn bạn, bạn nghĩ tới mình khi nào, thì mình thực sự không biết. Nhưng mọi thứ đúng là một khi xoay vần với đủ thứ chuyện, và bạn cũng không còn là người mà mình cảm thấy như xưa, hay có khi là mình thay đổi nên nó thế, thì tự động nó thế. Như là mấy con mọt ấy, tự nhiên – mà cũng chẳng tự nhiên lắm đâu – sinh ra rồi sẽ làm cho đám lá trà biến mất.

Em hồn nhiên, rồi em sẽ bình yên, phải thế không?